วันพฤหัสบดี, ตุลาคม 23, 2551

การให้ความสำคัญต่อพื้นที่ใช้งานของ Win, Mac, Linux

ไหนๆ จะเป็นกระทู้เปิดตัว usability66 ขอเริ่มต้นด้วยการวิเคราะห์ เรื่อง "พื้นที่ ที่เหลือให้ใช้" แม้ว่าเราจะชอบให้พื้นที่ทำงานของเราใหญ่ที่สุด แต่เราก็ต้องการให้สิ่งที่ใช้บ่อยๆ อยู่ใกล้มือเสมอ เช่น menu, short cut, status, calendar, recycle bin, battery life เราต้องการให้สิ่งเหล่านี้ปรากฏอยู่เสมอบนจอภาพ เพียงแค่ชำเรื่องตาไปดูก็มองเห็นได้ทันที หรือสามารถเรียกใช้ได้ตลอดโดยการ click เพียงครั้งเดียว ปัญหาอยู่ที่ความสมดุลย์ระหว่าง "พื้นที่วางของใช้บ่อย" กับ "พื้นที่ที่เหลือให้ใช้งาน" สองอย่างนี้ในแต่ละ platform จะให้ความสำคัญไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับกลุ่มเป้าหมาย และความฉลาดในการออกแบบของ platform นั้นๆ เริ่มจาก windows ก่อน พื้นที่ ที่เหลือให้ใช้งานคิดตามแนวตั้งแบบง่ายได้ 7 ส่วนจาก 10 ส่วน หากคิดว่าหน้าจอเดียวนี้เป็นแนวกว้างซะส่วนใหญ่ พื้นที่ที่เสียไปในแนวตั้งจะมีผลอย่างมากทีเดียว
ในรูปพื้นที่สีขาวคือ menu ส่วนสีฟ้าคือ title bar แม้ว่า windows vista จะพยายามกำจัด menu ทิ้งแต่ application ส่วนใหญ่ก็ยังใช้ menu อยู่ดี ปัญหาที่เกิดขึ้นคือ task bar ด้านล่างต้องรับภาระหนัก ตั้งแต่ start menu + Quick link + Status + clock ทำให้ส่วนที่แสดง task ตามชื่อ task bar มีขนาดเล็กลงมาก ยิ่งถ้าเปิด application มากกว่า 10 อัน เราแทบจะเห็นแต่ icon เลยทีเดียว ต่างจากของ gnome linux ที่ให้ความสำคัญกับ task bar มากกว่าคนอื่น ถึงกับยอมสร้างแถบสำหรับ short cut และ status ไว้ด้านบนอีกหนึ่งแถบ เพื่อให้มีพื้นที่เพิ่มขึ้นสำหรับ taskbar
เมื่อเอาพื้นที่ไปคูณกับแนวกว้างจะทำให้พื้นที่น้อยกว่า platform อื่นๆมากทีเดียว นี่แสดงให้เห็นว่าชาว Gnome ให้ความสำคัญกับ Shortcut, Status และ task bar ที่พยายามจะไม่ย่อ ไม่ซ่อนเอาไว้ อาจจะเน้นกลุ่ม admin ที่ให้ความสำคัญกับสถานนะของเครื่องมากกว่าคนอื่น หรือมีงานเปิดพร้อมกันมากๆ แต่ไม่มากที่สุดเพราะถ้ามากที่สุดมันจะอัดรวมกันจนเห็นแต่ icon เช่นเปิด terminal มา 20 หน้าต่างก็จะเห็นแต่ icon ของ terminal เต็ม task bar ต้องไล่กดทีละอันอยู่ดี ในกรณีของ Mac จะคิดต่างจากเพื่อนทั้งสอง โดยรวบเอา menu ไปไว้ด้านบน คงเกิดจากความคิดว่าน้อยครั้ง หรือแทบไม่เคยที่เราอย่างจะเปิด menu พร้อมกันสอง application จึงรวบไปไว้ด้านบนทีเดียว ซึ่งทำเป็นที่อยู่ของ status ต่างๆ ไปในตัว ** กรณีนี้เป็นไปได้ยากบน linux เพราะบน linux จะมีระบบใน application active เมื่อ mouse over เมื่อเราต้องการกด menu เราต้องระวังไม่ให้ mouse ไปผ่านหน้าต่างอื่นๆ ไม่งั้น menu จะเปลี่ยนไปทันที
ในส่วนของ status ที่รวบ short cut และ status มาไว้เป็น icon เดียวกัน ในแง่หนึ่งก็เป็นข้อดีเพราะทำให้เราเปิด application ซ้ำซ้อนน้อยลง แต่ก็เป็นข้อเสียเล็กน้อยว่าจะเปิดหน้าต่างไหม่ใน click เดียวไม่ได้ อีกปัญหาหนึ่งคือไม่ว่าเราจะเปิดโปรแกรมนั้นกี่หน้าต่าง มันจะแสดงแค่ icon เดียว เมื่อกดบน icon นั้นทุกหน้าต่างจะขึ้นมาด้านบนทั้งหมด ในแง่หนึ่งก็ดีว่าขึ้นมาให้เลือก แต่ในหลายครั้งมันก็ทับกันอยู่ดี นี่แสดงว่ากลุ่มผู้ใช้ mac ไม่นิยมเปิดหน้าต่างแบบ full screen นิยมเปิดเป็นจอเล็กๆ สังเกตุจาก photoshop บน mac และ windows ทุกวันนี้นอกจาก netbean ก็ไม่มี application ไหนที่ผมเปิดเต็มจอเลย สุดท้ายทั้งสาม platform ก็อนุญาติให้ผู้ใช้จัดหน้าจอกันเอง เราก็ดูพฤติกรรมการใช้งานของเราแล้วลองจัดสรรค์ทรัพยากรหน้าจอของเราดู อย่าพึ่งคิดว่า default มันดีอยู่แล้วตามกฏ 80:20 ถ้าเราไม่ใช่กลุ่มเป้าหมาย หรือเราต้องการมากกว่า 80 ก็ต้องดิ้นรนกันต่อไป ส่วนตัวผมอยากให้ทุก platform ย้าย task bar ไปไว้ด้านข้างแล้วให้เหลือแต่ icon ครับ ผมเน้นพื้นที่ทำงานมากกว่า ส่วน menu บน windows กับ mac ผมไม่ค่อยได้ใช้ ดังนั้นย้ายไปรวมกันด้านบนก็ดี แต่บน linux ผมใช้ menu บ่อยมากเพราะใน application หาอะไรไม่ค่อยเจอ เอา menu ไว้ที่เดิมดีแล้วล่ะครับ
blog comments powered by Disqus