ใน Human Interface Guidelines ของ Apple มีพูดเรื่อง "Apply the 80 Percent Solution" ไว้สั้นๆ ประมาณ 5 บรรทัด แต่สำหรับผมมันคือหัวใจของการออกแบบทีเดียว
HIG พยายามบอกว่าให้เราออกแบบ Application ที่ตอบสนอง 80% ของผู้ใช้ของเราเป็นหลัก แทนที่จะออกแบบให้ครอบคลุมทั้ง 100% ดูเหมือนง่าย ผมเลยลองวาดรูปมาประกอบ
สมติว่าทุกคนในรูปเป็นกลุ่มเป้าหมายของเรา แน่นอนว่าแต่ละคนมีความต้องการใช้งานไม่เหมือนกัน กลุ่มสีเหลืองเป็นกลุ่มใหญ่สุด คือ 80% ของผู้ใช้ กลุ่มสีแดงเป็นผู้ใช้ส่วนน้อย ซึ่งมักจะเป็น power user หรือผู้ใช้ที่ใช้โปรแกรมของเราอย่างจริงๆ จังๆ โดยมีกลุ่มผู้ใช้สีส้มมาทำให้ความแตกต่างระหว่างสีแดงและสีเหลืองลดลง ทำให้งานออกแบบของเรายากขึ้น
ในการออกแบบเราจะเห็นสีแดงเด่นกว่าสีเหลือมาก จนบางครั้งเรามองว่ากลุ่มสีแดงมีขนาดใหญ่พอๆ กับกลุ่มสีเหลือง ซึ่งไม่เป็นความจริง!! กลุ่มสีแดงเป็นกลุ่มที่เรียกร้อง feature มาที่เรามากที่สุด ดังที่สุด ชัดที่สุด และเมื่อเราพลาด เค้าจะทำให้เราเสียคนและเวลาในการพัฒนา ไปอย่างมากทีเดียว พวกนี้ชอบขอของยากและท้าทายดึงดูดให้พัฒนาเป็นอย่างยิ่ง ส่วนพวก 80% ชอบขอของง่าย ช่างไม่ท้าทายเอาซะเลย แต่ถ้าต้องการทำให้คนส่วนใหญ่เราต้องชัดเจนครับ อย่าสร้างภาพโดยไม่มีข้อมูลที่แท้จริง
ลองนึกถึงตัวอย่างก่อนๆ กำหนดกลุ่มเป้าหมาย ถ้าเราทำ iPhoto ให้กลายเป็น aperture กลุ่ม power user ของเราที่เคยเป็น 20% จาก 100 คน จะกลายเป็น 100% ใน 20 คนทันที และยิ่งเราเพิ่ม feature ไปเรื่อยๆ กลุ่มเป้าหมายของเราก็ยิ่งหดลงๆ เป็นวงจรที่ไม่ดีเลย
มาคิดดู ผมว่ามันเป็นปัญหาสำคัญของ opensource ทีเดียวครับ เพราะคนที่รายล้อม นักพัฒนามักเป็น Hard core user ซะมาก คนช่วยแนะนำด้านการตลาดก็มีน้อย ดังนั้นถ้าพวกเราอยากได้ software ดี และอยากหยุดวงจรนี้ ต้องอย่าเงียบครับ แสดงพลังของ 80% ออกมาให้ผู้พัฒนาเห็น อยากยอมแพ้พวก power user
เทคนิคหนึ่งของคนออกแบบคือ ให้เตือนตนเองเสมอว่า "อย่ายอมแลกความสะดวกของผู้ใช้กลุ่มใหญ่ เพื่อผู้ใช้กลุ่มเล็กที่ใกล้ชิดคุณ" ใช้ Design process ให้เป็นประโยชน์เพื่อตามหา 80% solution ให้ได้ เรื่องนี้ยาวไว้เอามาเล่ากันอีกทีนะครับ
ที่มา -- Apple HIG
ปล.1 ขออภัยที่ใช้สีนี้นะครับ ผมไม่มีเจตนาทางการเมืองจริงๆ
ปล.2 สมัยก่อน MS Office เค้าซ่อน feature พวกนี้ไว้ใน menu ครับ พอมี ribbon ถึงค่อยเผยออกมาได้บ้าง
